Ergenlik… hem genç hem de ebeveyn için bir dönüm noktası. Beden değişir, duygular kabarır, bağımsızlık isteği artar. Bu dönemde anne babalar, bir zamanlar her şeyini paylaştığı çocuklarının artık kapısını kapatmasıyla şaşkınlık yaşar. Oysa bu değişim, uzaklaşma değil — yeniden bağ kurmanın çağrısıdır.
Ergenlik Dönemini Anlamak
Ergenlikte gençlerin beyin ön lobu hâlâ gelişmektedir. Bu da planlama, dürtü kontrolü ve karar verme gibi süreçlerde dalgalanmalara neden olur. Bu dönemdeki ani tepkiler, genellikle ebeveyne karşı bir meydan okuma değil; bağımsızlık arayışının doğal sonucudur. Kapı çarpmalar, sessizlikler ya da kısa cevaplar… Bunlar çoğu zaman “beni anlamaya çalış” mesajıdır.
Dinlemek: Gerçek Anlamanın İlk Adımı
Ebeveynin ilk görevi, anlamadan çözüm üretmemektir. Göz teması kurun. “Seni anlıyorum.” veya “Bu senin için zor olmalı.” gibi empatik ifadeler kullanın. Öğüt vermek yerine duygulara yer açın. Genç, anlaşılmadan çözüm önerisi duyduğunda iletişim kanalı kapanır. Dinlemek, güveni yeniden inşa eder.
Eleştiriden Çok Merak
Eleştiriler, genci savunmaya iter. Bunun yerine meraklı bir tutum sergileyin: ‘Bu konuda sen ne hissediyorsun?’ veya ‘Sence bu durumu nasıl çözebiliriz?’ gibi cümleler, kontrol değil ortaklık mesajı verir.
Sınır Koymak Sevginin Bir Parçasıdır
Sınır koymak, kontrol etmek değildir; güven yaratmaktır. Kuralları açık ve net belirleyin. Nedenlerini açıklayın. Tutarlılığınızı koruyun. “Bu kural seni önemsediğim için var.” cümlesi, hem sevgi hem güven hissi yaratır.
Güvenli Alan Yaratmak
Eviniz, gencin hata yaptığında bile dönebileceği bir güvenli liman olmalıdır. “Ne olursa olsun konuşabiliriz.” mesajı, bağın en güçlü halidir. Kendini ifade edebilen genç, riskli davranışlardan da uzak durma eğilimindedir.
Sonuç: Ergenlik, Kopuş Değil Yeniden Bağ Kurma Dönemidir
Ergenlik döneminde yaşanan her çatışma, aslında iletişim köprüsünün yeniden kurulması için bir fırsattır. Sabır, empati ve açık iletişim, bu köprüyü sağlamlaştırır. Ebeveynin anlayışı, gencin benlik gelişiminde en güçlü dayanak olur.
Uz. Dr. Nurdan Ünaldı
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi
“Gençlerle sağlıklı iletişim, geleceğin güçlü bireylerini yetiştirmenin ilk adımıdır.”